دینَے فروع

دسته: احکام , بلوچی
بدون دیدگاه
یکشنبه - 13 ژوئن 2021

دینَے فروع ھما اَنت کہ رند چہ مسلمان بِیَگا آیانی کَنَگ پہ ھرچ مسلمانےلازم انت، آ ،ھم چار دانگنت:
۱-عبادات: ھما کار انت کہ انسان پہ اللہ پاکَے نزّیک بیگَے واستا کنت اش.
۲-معاملات(دے و گِر): کارانے انت کہ دو کس وت ماں وت کنَنت اِش.
۳-مزاجر: چیزانے انت کہ چہ بَدیں کارانی کَنَگا مَکَنَ کَنَنت.
۴-ادب: چیزانے انت کہ وابستہ پہ نیکیں کارانَنت پہ درور نادراہَے گِندُک، لوگَے پترگَے وھدا اِجازتَے لوٹَگ.
اصطلاحاتے کہ آیانی زانَگ ماں فِقْھا لازمی انت:
فرض: ھماانت کہ گوں مُھر و مُحکمیں منانک و دلیلا ثابت بوتگ بزاں ماں آئی ثبوتا ھچ پیمیں شَکّے نیست و آ‏ئی نَمَنّوک کافر گوشگ بیت و ھر کسے کہ بے عُذرا آئیا مَکنت فاسق بیت و عذاب ھم دَیَگ بیت.
واجب: ھماانت کہ گوں ظنّی دلیلا ثابت بوتگ و آ‌‏ ئی نَمَنّوک کافر گوشگ نبیت بلے ھر کسے کہ بےعذرا آ‏ئیا وَیل بدات فاسق گوشگ بیت و سزاوار عذاب بیت.
سُنَّت: ھما کاران گوشنت کہ رسول اللہ صلی اللہ علیہ و سلما و آئی اصحابا کُتگنت یا پہ آئی کَنَگا اَمراِش کُتگ.
نفل: ھما کارے گوشنت کہ آئی فضیلت شریعتا بیان کُتگ و چہ آئی کَنَگا مردما ثواب رَسیت و چہ آئی نَکَنَگا گُناہ و عذابے ھم نَرَسیت و اے ھم مُستحَبّ و مَندُوب و تَطَوُّع گوشگ بیت.
فرض دو بھراِنت:
فرض عین: ھمااِنت کہ آئی ادا کَنَگ پہ ھر کَسا لازم انت و ھر کسے کہ بے عُذرا آئیا ترک بکنت، فاسق و گناھکار بیت.
فرض کفایہ: ھماانت کہ اگہ لھتے آئیا ادا بکنت، چہ آ دگرانی گردنا ھم اداء بیت، بلے اگہ کسے آئیا انجام مدات، پَھکاں گُناھکار بَنت.
سُنَّت ھم دو بھراِنت:
سنت موکّدہ: ھما انت کہ رسول اللہ صلی اللہ علیہ و سلما مدام آئیا انجام داتگ و بے عُذرا ویلی نداتگ یا پہ آئی کَنَگا دستوری داتگ و آ کار ھم بیتگ، بے عُذرا ،اے پیمیں سُنَّتَے ویل کَنَگ، گناہ اِنت.
سنت غیر موکدہ: ھما سنتان گوشنت: کہ رسول اللہ صلی اللہ علیہ و سلّما گیشترانجام داتگ انت، بلے برے برے بے عُذرا ھم آیانی ترک داتگ، اے پیمیں سُنّتانی ثواب چہ مُستحبّاں گیشترانت و چہ اِشانی وَیل کَنَگا گُناھے ھم نرَسیت و اِشانی دومی نام سُنّت زوائداِنت.
حرام: ھما کارے گوشنت: کہ آئی مَکَن بِیَگ، گوں مُھر و مُحکمیں منانکاں ثابت بوتگ، حرامَے کَنوک فاسق و عذابَے لائق انت و حرامَے نَمَنّوک کافر گوشگ بیت.
مکروہ تحریمی: ھما کارے گوشنت: کہ آئی مَکَن بِیَگ، گوں ظَنّی مَنّانکاں ثابت انت کہ آئی نَمنّوک کافر گوشگ نبیت بلے کَنوکی گُنھکار بیت.
مکروہ تنزیھی: ھما کارے گوشنت: کہ چہ آئی نَکَنَگا ثواب و چہ آئی کَنَگا گناھے نرَسیت بلے کَنَگی بدی یے زانَگَ بیت.
مُباح: ھما کارے گوشَنت: کہ چہ آئی نَکَنَگا ثوابے و چہ آئی کَنَگا گُناھے نَرَسیت.

سرچَمَّگ: بلوچی فقہ


نوشته شده توسط:سنت آنلاین - 1140 مطلب
پرینت اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
بازدید: ۲
برچسب ها: