واجہ مولانا خیر محمد ندویؒ/ازم و زند

دسته: بلوچی , زندال , هؤر و تؤر
بدون دیدگاه
یکشنبه - 14 فوریه 2021

بابائے بلوچی

بابائے بلوچی واجہ مولانا خیر محمد ندویؒ سرجمیں زند، پہ بلوچ راجَے علمی میدانا دیما برگ و راجا علم دَر برگَے سکین دیگا گوستگ

ودی بوتِن و درسَے وانَگ
بابائے بلوچی واجہ خیر محمد ندوی ؒ ۱۹۰۹ماں گوادرا ودی بوتگ، واجہَے آریپیں پتہ نام سید محمد بیتگ۔ واجہ ندوی صاحبا وتی بنداتی وانگ و زانگ چہ مدرسہ مظہر العلوم کھڈہ ، لیاریا در بُرتگ، پہ گیشیں وانگ وزانگا واجہ ۱۹۲۶سالا ہندوستانَے نام آوریں مدرسہ ندوۃ العلما لکھنوا شُتگ، چہ اودا عالمی سَنَدی گِپتگ و واجہ مولانا خیرمحمد ندوی ناما معروف بوتگ۔ چہ ندوۃ العلمائا فارغ بیگا رند پہ عصری تعلیمَے وانگا چہ بمبی بورڈ ا میڑک پاس کُت و واجہ پدا لیاریا واتر بوت او گوں درس و تدریسا ہمگرنچ بوت۔

واجہ ندوی صاحبَے دینی و راجی ھزمتاں
ینگ بلوچستان و بلوچ زھگانی تعلیم
واجہا چہ لیاری کراچیا’’ ینگ بلوچستانَے‘‘ ناما اردو زبانا یک تاکبندے چاپ و شِنگ کُت۔
پاکستانَے جوڑ بیگا رند واجہ ندوی صاحبالھتیں ہم خیالیں دوست و ہمبلانی ہمرائیا ’’ بلوچی ایجوکیشنل سوسائٹی‘‘ ناما یک گلے جوڑ کُت و چہ حکومت پاکستانا رجسٹرڈ کنائینت، و بلوچ راجَے ورناہاں چہ علم و زانشا رُژنا سپادہ دار کنگَے حاترا لیاری کراچیا ۱۹۴۹ء اولی ’’ بلوچ پرائمری اسکول‘‘ بِندات کُت و بلوچ زھگاں وانگ و زانگ و تعلیمَے نیمگا سِکین دات ۔
واجہ ندوی صاحبابلوچ پرائمری اسکولا رند ۱۹۶۲ ء بلوچ سیکینڈری اسکولَے بِندات کُت و بلوچ زھگاں داں میٹرکا علمَے در برگَے آسراتی رس اِت۔
بلوچ زھگانی علمَےمیدانا دیمروئی دَیگَے حاترا واجہ ندوی صاحبا شپ روچ جُہد و محنت کُت و بلوچ سیکینڈری اسکولا رند ۱۹۶۶ ء بلوچ انٹر میڈیٹ کالجَے بِندات کُت و بلوچ زھگاں لیاری یَے تہا داں انٹر میڈیٹ تعلیمَے در برگَے آسراتی رس اِت و ہزارانی کِساسابلوچ زھگاں لیاری تہا داں انٹرمیڈیٹ تعلیم در بُرتگ کہ بازیں ڈاکٹر، انجینیر ، وکیل، سیاستدان و بیوپاری بوت انت۔

بلوچی زبانَے اولی ماھتاک
واجہ ندوی صاحبا ۱۹۵۱ ء دنیا یَےاولی بلوچی ماہتاک ’’ اومان‘‘ چاپ و شنگ کُت و بلوچی زبان نبشتانکی دروشما راجَے دیما پیش کُت۔
ماہتاک اومانَے چاپ و شنگ بیگا رند بلوچ راجَے تہا بلوچی زبانَے وانگَے حُب و واھگ ودی بُوت و ھزارانی کساسا بلوچ ادیب شاعر و نبشتہ کار پیدا بوت انت، داں دوازدہ سال اے ماہتاک چاپ و شنگ بوت ولھتیں نگیگیں جاورانی سببا۱۹۶۲ء اے ماہتاکَے چاپ و شنگ بند بوت۔

کراچیا بلوچی زبانَے شِنگ بِیَگ چہ ریڈیوا
واجہ خیر محمد ندویا بلوچ ایجوکیشنل ساسائٹیا پلیٹ فارما چہ حکومتا لوٹ کُت کہ کراچی تہا باز بلوچ نِشتگ و آباد انت پمیشکہ چہ ریڈیو پاکستان کراچیا بلوچی زبانا ھم وھد دیگ بہ بیت، و بلوچی مراگش بِندات کنگ بہ بنت، واجہَے جہد و محنت و مزنیں تکانسریا رند اولی برا ۲۵ دسمبر ۱۹۴۹ء بلوچی زبانَے تہا مراگش چہ ریڈیو پاکستان کراچی شنگ بیگ بندات بوت و واجہ ندوی صاحب بلوچی مراگشانی کارمستر جوڑ بوت۔

ماں کوئٹہَے ریڈیوا بلوچی زبانَے شنگ بِیَگ
۱۹۵۵ء واجہ خیر محمد ندویا لیاری گبول پارکا یک بلوچی مشاعرے مراگش برجم داشت و ایشی تہا ھما وھدَے وزیر اطلاعات واجہ پیر علی راشدی پاگواجہ کُت و دیوانَے تہا واجہ خیر محمد ندویا گُشتانک دیانا وزیر اطلاعات و نشریاتَے دیما ھمے لوٹ ایر کُت کہ بلوچی زبانَے مراگش چہ کوئٹہ ریڈیوا ھم بندات کنگ بہ بنت، و واجہ خیر محمد ندوی اے لوٹ حکومتا قبول کُت و چیزے مُدّتا رند بلوچی مراگش چہ کوئٹہ ریڈیوا بُنگیج کنگ بیت انت۔
۱۹۷۲ ء حکومتا بلوچ سیکینڈری اسکول و کالج وتی دستا کُت انت و واجہ مدرسہ تعلیم الاسلام مواچ گوٹھا گوں درس تدریسا ہمگرنچ بوت۔

سوغات
۱۹۷۸ء بابائے بلوچیا دومی ماہتاک ’’سوغات‘‘ بلوچی ناما چاپ و شنگ کنگ بِندات کُت کہ واجہ ندوی صاحبَے داں گُڈّی روچاں چاپ و شنگ بیگا ات۔

قرآنَے اولی بلوچی تفسیر
بلوچی زبانَے تہا قرآن پاکَے اولی رجانک واجہ مولانا قاضی عبدالصمد سربازی صاحبا نبشتہ کنگ بِندات کُتگ ات بلئے واجہَے زندا باز وفا نہ کُت و واجہ قاضی عبدالصمد سربازی صاحبا وتی زِندَے تہا قرآن پاک نوزدہ سپارگانی رجانک و اولی سیپارگَے تفسیر نبشتہ کُتگ ات کہ چہ اے کوڑئیں دنیائا وتی آخرتَے سفرا رھادگ گپت، واجہ ندوی صاحب کہ واجہ قاضی عبدالصمد سربازی ہم زامات ہم بیتگ (بزاں دوئینانی لوگ بانُک حقیگیں گُہار بیتگ انت) آئیا اے حبر درد بیت کہ بلوچ راجا سرجمین قرآن پاکَے رجانک و تفسیر چاپ و شنگ بہ بیتین ات گڑا باز جوانیں کارے بیتگ ات بلے قاضی صاحباسرجم کُت نہ کت ، گڑا ھمے گراں قدریں کار بابائے بلوچی واجہ ندوی صاحبا وتی دستا زُرت و قرآن پاکَے پشت کپتگیں یازدہ سیپارگانی بلوچی رجانک و بیست نُھ سیپارگی تفسیر گوں مزنیں محنت و تکانسریا رند سرجم کُت و بلوچ راجا یک ٹیکی یے دات و بلوچی زبان ہم ھما زُبانی رِدا اوشتارینت کہ آیانی تہا قرآن پاکَے رجانک و تفسیر نبشتہ کنگ بیتگ انت، واجہ ندوی صاحبَے ھمے جُہد محنتانی بروردا حکومت پاکستانا واجہ ندوی صاحب اسلام آبادا لوٹائینت و سن ہجرہَے ایوارڈَے داد بخش اِت۔

واجہ ندوی اخلاق
بابائے بلوچی واجہ خیر محمد ندویا بلوچ راجا علمی میدانا دیم برگا ابید بلوچی زبانَے دیمروئی و ترقی دیگا مزنیں جُہد و محنت کُتگ، واجہَے جُہد و محنتانی بروردا بلوچی لبزانکا جوانیں نبشتہ کار و شاعر پیداک بوتگ انت، واجہ ندوی صاحب یک علمی و ادبی شخصیتا ابید ذاتی بستارا یک خُدا دوست، دین دوست، راج دوست، علم دوست ، لبزانک دوست و دل پہکیں واجکارے بوتگ، و مُدام واجہَے دلا وتی راجَے بے علمی و پد منتگے درد بوتگ۔

بلوچی ماھتاکَے نبیسگَے سَوَب
واجہ ندوی صاحبَے گُشگ انت کہ وھدے ما چہ ریڈیو پاکستان کراچیا بلوچی مراگشانی بندات کنگَے لوٹ کُت گڑا ریڈیو پاکستانَے ڈائریکٹرا منا گُشت: ندوی صاحب تو چہ ریڈیو پاکستانا بلوچی مراگشانی بِندات کنگَے لوٹ وَ کنگائے، یک گپّے بزان کہ اے ریڈیویَے لاپ سک مزن و پراہ انت آیا شُمئے گورا اینچو علمی و ادبی مواد است کہ شُما ایشی لاپا پُر کُت بہ کن ات، واجہ ندوی صاحب گُش اِیت کہ ریڈیو پاکستانَے ڈائریکٹرَے اے گپاں گُش ئے منا چِینڈکے پاتک و من فکریا کپتاں کہ ریڈیویَے لاپَے پُر کنگا بازیں علمی و ادبی موادَے ضرورت کپ ایت و من سَدِّک بوتگاں کہ بلوچی زبانَے تہا بازیں بلوچی ادیب و شاعر است انت کہ بلوچی نبشتہ کن انت بلئے آیانی گورا چُشیں پلیٹ فارم و جاہے نیست کہ بلوچی ادیب و شاعر وتی نبشتانک و شعراں چاپ و شنگ کُت بہ کن انت و بلوچ راجَے دستا بہ کپ انت و وانگ بہ بنت، گڑا چہ ہمدا من فکر کُت کہ بلوچی زبانا یک ماہتاکے چاپ و شنگ کنگ بہ بیت تاکہ بلوچ نبشتہ کاراں یک پلیٹ فارمے بہ رس ایت و وتی نبشتگیں مواد و شعراں چاپ و شنگ کُت بہ کن انت و بلوچ راج ایشاں بہ وان ایت و آیاں ہم بلوچی نبشتہ کنگَے سکین بہ رس ایت، و اے وڑ کنگا بلوچی زبان و ادبَے دیمروئی ہم بیت و پہ ریڈیوا بلوچی مراگشاں مارا بازیں موادیں ہم دست کپ ایت کہ ما ایشاں ریڈیوا ونت کنیں و بلوچ راجا ایشانی بابتا جوانیں سرپدی یے ہم رس ایت، گڑا اے وڑا من فکر کُت کہ یک بلوچی ماہتاکے چاپ و شنگ کنگ لوٹ ایت۔
ما گوں وتی ہم شؤر و ہم خیالیں دوست و سنگتاں گپ و تران کُت و بلوچ ایجوکیشنل سوسائٹی کہ بلوچ راجا علمی میدانا دیما برگَے جُہد کنگاانت، ہمیشی چیر دستیا ما پہ بلوچی زبان و ادبَے دیمروئی یَے گاما چست کُت و دنیایَے اولی بلوچی ماہتاک ’’ اومان‘‘ چاپ و شنگ کُت، و مروچی ما گِندیں کہ بلوچ راجَے تہا ہزارانی کساسا بلوچی نبشتہ کار و شاعر است انت۔

ماہتاک بلوچی شونکار واجہ عبدالواحد بندیگ دسمبر ۲۰۰۰ئا وتی ماہتاک ’’بلوچی‘‘ تہا بابائے بلوچی واجہ خیرمحمد ندوی صاحبَے بابتا نبشتہ کنت کہ واجہ حُدائا اگہ بلوچ راجَے ھر میتگ و شہرا یک واجہ ندوی صاحبے پیداک بہ کُتیں کہ راجَے علمی و لبزانکی میدانا ھمے وڑ ءَ راہشونی اِش بہ کتیں ءُ آیانی دل ءَ راج ءِ بے علمی ءُ پد منتگی ءِ درد ھمے وڑا بہ بوتیں کہ واجہ ندوی صاحبَے دلا بوتگ گڑا مروچی بلوچ راج اینچو پُشتا پَشت نہ کپتگ ات۔

واجہ ندوی نبشتگیں کتاب
بابائے بلوچیاوتی ادبی دور و زمانگا بازیں کتاب نبشتہ کُتگ انت کہ آیانی لڑ چُش اِنت
۱ ۔ بلوچی اردو بول چال ۲ ۔ بلوچی اولی قاعدہ ۳ ۔ بلوچی دومی قاعدہ ۴ ۔ کچکول ۵ ۔ حنفی نماز ۶ ۔ قرآن پاکَے بلوچی رجانک و تفسیر ۷ ۔ عملانی فضیلتاں (فضائل اعمال بلوچی) ۸ ۔ اُستادَے ادب ۹ ۔ اخلاقَےگُلدان

مولانا ندوی شاعرے بیتگ
واجہ ندوی صاحباگوں ردانک نویسیا ابید گوں بلوچی لچّہ کاریا ہم باز مئیلی بیتگ، آئی نبشتگیں گیشتریں لچّہ سہڑا و وزبتَے دروشماانت، و پہ وتی ماتیں وطنا بابائے بلوچی بے دَروریں شعر پِر بستگ، واجہَے یک بلوچی شعرے ’’وطن‘‘ کہ ماہتاک سوغات کراچیا چاپ و شنگ بیتگ پہ وانوکاں ندر انت۔

وطن وطن منی جان وطن
وطن منی جُلگہیں شان وطن

وطن منی دوستناکیں وطن
وطن منی براہناکیں وطن

وطن منی غازیانی وطن
وطن منی سرمچارانی وطن

تئی ریز و کلّگ و کنڈگ منا
چو ساہا عزیز انت اَے وطن
دژمن تئی بِہ بات مُدام رزواہ
چہ حُکما ربّ ذوالجلال وطن

بخت یار بات گوں ترا مُدام
جکسات جہانا تئی شان وطن

مُدام شالا باتئے سر سبز وطن
بزّگی مَہ گِندات ئے اَے وطن

نادر کنت چُش درشان واھَگا
بات مُدام منی وش حال وطن

جمال عبدالناصر دھانی ۔ ندوی


نوشته شده توسط:سنت آنلاین - 1324 مطلب
پرینت اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
بازدید: ۱۱
برچسب ها:
دیدگاه ها